AI Influencer Çağı: Gerçek Olmayan Birini Neden Takip Edelim?

Sosyal medyada takip ettiğiniz birinin gerçek olmadığını öğrenseniz ne yaparsınız?

Takibi bırakır mısınız?

Yoksa içerikleri sizi eğlendirmeye devam ettiği sürece bunun pek de önemi olmadığını mı düşünürsünüz?

Bu soru birkaç yıl önce teorik bir tartışma gibi görünebilirdi. Bugün ise yapay zekâ tarafından üretilmiş insanların görüntüleri, sesleri ve videoları giderek daha tutarlı hale geliyor.

Ve ortaya yeni bir internet ekonomisi çıkıyor:

Sentetik insanlar.

Yakın zamanda gerçekleştirilen ilginç bir deney bunun küçük fakat çarpıcı bir örneğini gösterdi.

Janie isimli 19 yaşındaki üniversite öğrencisinin sosyal medya hesabı açıldı. Üniversite hayatından videolar yayınladı, kıyafetlerini gösterdi, dans etti, yaşadıklarını anlattı.

Bir hafta içinde yaklaşık 1.300 takipçiye ulaştı.

Videoları on binlerce kez izlendi.

İlk videosu yaklaşık 100 bin görüntülenme aldı.

Tek bir problem vardı.

Janie diye biri yoktu.

Karakter bir yapay zekâ tarafından oluşturulmuştu.

Videoları da öyle.

Daha da ilginci, bütün bunların arkasında devasa bir prodüksiyon ekibi bulunmuyordu.

Yaklaşık 100 dolarlık AI servis maliyeti ve günde yaklaşık 30 dakikalık insan emeği yeterli olmuştu.

İşte bu küçük deney, sosyal medyanın geleceği hakkında oldukça büyük bir soruyu önümüze koyuyor:

İnternette takip ettiğimiz kişinin gerçek olması gerçekten gerekli mi?

Deneyin belki de en şaşırtıcı kısmı insanların kandırılmış olması değildi.

Aslında insanlar oldukça hızlı biçimde karakterdeki hataları fark etmeye başladı.

Bir videoda mobilyanın üç çekmecesi vardı, diğerinde dört.

Tişörtlerdeki yazılar bozuluyordu.

Bazı görsel detaylar videolar arasında değişiyordu.

İzleyiciler bunları yakaladı ve kısa süre içinde karakterin yapay zekâ tarafından oluşturulduğu konusunda ortak bir görüş oluştu.

Buraya kadar hikâye tahmin edilebilir.

Fakat sonra beklenmedik bir şey oldu.

İnsanlar gitmedi.

Tam tersine hikâyeyi takip etmeye devam ettiler.

Karakterin başına ne geleceğini merak ettiler.

Senaryoyu eleştirdiler.

Hatta içerikleri üreten kişinin AI kullanım biçimi hakkında öneriler vermeye başladılar.

Bir noktadan sonra izleyici artık kandırılan taraf değildi.

Oyunun farkındaydı.

Ama oyunu izlemeye devam ediyordu.

Bu ayrım son derece önemli.

Çünkü AI içerikleri hakkındaki tartışmayı başka bir noktaya taşıyor.

Bugün sentetik bir insan gördüğümüzde ilk refleksimiz genellikle şu:

Bu gerçek mi?

Ellerine bakıyoruz.

Dudak hareketlerini inceliyoruz.

Arka plandaki nesneleri kontrol ediyoruz.

Yazılardaki bozulmaları arıyoruz.

Bir çeşit dijital dedektiflik yapıyoruz.

Fakat bu dönem muhtemelen düşündüğümüzden daha kısa sürecek.

AI video modellerindeki ilerleme devam ettikçe bu kusurlar azalacak.

Yüzler videolar arasında değişmeyecek.

Ses aynı kalacak.

Fizik kuralları daha doğru uygulanacak.

Arka plandaki nesneler tutarlı olacak.

Bir noktada yalnızca görüntüye bakarak karşımızdaki kişinin gerçek olup olmadığını anlamak son derece zor hale gelebilir.

O zaman başka bir soruya geçmemiz gerekecek:

Gerçek olup olmaması önemli mi?

Burada sosyal medyanın garip bir özelliğini hatırlamak gerekiyor.

Milyonlarca insan influencer'larla parasosyal ilişkiler kuruyor.

Onların hayatlarını takip ediyoruz.

Tatil fotoğraflarını görüyoruz.

Çocuklarının büyümesini izliyoruz.

Üzüldüklerinde üzülüyoruz.

Başarılarını kutluyoruz.

Ama büyük çoğunluğumuz bu insanlarla hayatımız boyunca hiç karşılaşmayacağız.

İlişki tamamen ekran üzerinden kuruluyor.

Dolayısıyla AI influencer burada tuhaf bir felsefi problem yaratıyor.

Eğer ilişkinin tamamı zaten dijitalse, ekranın diğer tarafında biyolojik bir insan bulunması neden önemli?

Rahatsız edici soru bu.

Çünkü cevabı sandığımız kadar açık olmayabilir.

İnsanların sosyal medyadaki davranışları uzun zamandır bir gerçeği gösteriyor:

İnternette en değerli para birimi gerçeklik değil.

Dikkat.

Bir içerik bizi eğlendiriyorsa, meraklandırıyorsa veya duygusal tepki yaratıyorsa onu tüketiyoruz.

AI karakterleri de bunu yapabiliyor.

Hatta gelecekte insanlardan daha iyi yapmaları mümkün.

Çünkü AI influencer'ın bazı ekonomik avantajları oldukça belirgin.

Uyumaz.

Hastalanmaz.

Yaşlanmaz.

Çekim için başka bir ülkeye uçması gerekmez.

Prodüksiyon ekibine ihtiyaç duymaz.

Aynı gün içerisinde onlarca dilde konuşabilir.

Bir markanın istediği karakter özelliklerini yıllarca koruyabilir.

Aynı anda yüzlerce farklı içerik üretebilir.

Ve belki de en önemlisi:

Her takipçiye farklı davranabilir.

Bugünkü influencer ekonomisi hâlâ yayıncılık modeline dayanıyor.

Bir influencer video yayınlıyor.

Bir milyon kişi aynı videoyu izliyor.

AI bu modeli değiştirebilir.

Geleceğin sentetik influencer'ı tek bir karakter olabilir fakat herkes onun farklı bir versiyonuyla karşılaşabilir.

Sizin ilgi alanlarınızı bilir.

Sizin dilinizde konuşur.

Sizin mizah anlayışınıza uygun içerikler üretir.

Sizinle doğrudan mesajlaşabilir.

Hatta önceki konuşmalarınızı hatırlayabilir.

Böylece influencer ekonomisi kitlesel yayıncılıktan kişiselleştirilmiş ilişkiye dönüşebilir.

Bu durumda artık bir milyon kişinin takip ettiği tek influencer olmayabilir.

Bir milyon insanın her birinin biraz farklı versiyonunu takip ettiği aynı dijital karakter olabilir.

Bu, bugünkü influencer ekonomisinden çok daha büyük bir değişim olur.

Ekonomik açıdan bakıldığında soru daha da rahatsız edici hale geliyor.

Bir marka açısından insan influencer kullanmak oldukça karmaşık.

Program uyuşmazlıkları vardır.

Seyahat gerekir.

Prodüksiyon gerekir.

Sözleşmeler vardır.

Kişisel krizler yaşanabilir.

Influencer beklenmedik açıklamalar yapabilir.

Marka değerleriyle çelişen davranışlarda bulunabilir.

AI karakterde bunların büyük bölümü kontrol edilebilir.

Marka kendi dijital karakterini oluşturabilir.

Onun kişiliğini belirleyebilir.

Hangi konularda konuşacağını tanımlayabilir.

Dünyanın farklı ülkelerinde aynı karakteri farklı dillerde kullanabilir.

Üstelik karakteri yıllarca değiştirmeden sürdürebilir.

Bu nedenle geleceğin pazarlama departmanlarında ilginç bir soru gündeme gelebilir:

Neden influencer kiralayalım? Kendi influencer'ımızı yaratabiliriz.

Ekonomik verimlilik açısından AI influencer kusursuza yakın görünebilir.

Fakat insanları ilginç yapan şey zaten kusursuz olmamalarıdır.

İnsanlar hata yapar.

Fikir değiştirir.

Yaşlanır.

Başarısız olur.

Beklenmedik davranır.

Bütün bunlar pazarlama departmanları açısından risk olabilir.

Ama aynı zamanda özgünlüğün kaynağıdır.

Bir AI karakterin hayat hikâyesi olabilir.

Ama geçmişi yoktur.

Çocukluk anıları anlatabilir.

Ama o çocukluğu yaşamamıştır.

Kalp kırıklığından bahsedebilir.

Ama kalbi hiç kırılmamıştır.

İşte burada gerçeklik ile hikâye arasındaki çizgi ortaya çıkıyor.

AI içerik tartışmasında en önemli meselelerden biri şeffaflık olacak.

Bir AI karakteri izlemek kendi başına problem değildir.

Animasyon karakterlerini de seviyoruz.

Roman karakterleriyle de duygusal bağ kuruyoruz.

Filmlerdeki insanların gerçek olmadığını biliyoruz.

Problem, bize sunulan bağlamın yanlış olmasıdır.

Bir reprodüksiyon tabloyu beğenebilirsiniz.

Ama onu orijinal zannederek satın aldıysanız mesele artık sanat değildir.

Güvendir.

Aynı şey AI içerikleri için de geçerli.

Bir karakterin sentetik olduğunu bilerek takip etmek ile gerçek bir insan olduğuna inanarak takip etmek arasında önemli bir fark vardır.

Bu nedenle gelecekte AI içeriklerinin en önemli tartışmalarından biri muhtemelen kalite değil, açıklama ve şeffaflık olacak.

Burada başka bir hata daha yapıyoruz.

AI tarafından üretilmiş içerikleri tamamen insansız üretim gibi değerlendiriyoruz.

Oysa bugün başarılı AI içeriklerinin önemli bölümünün arkasında hâlâ insan seçimleri bulunuyor.

Birisi karakteri seçiyor.

Hikâyeyi tasarlıyor.

Alternatifleri değerlendiriyor.

Kötü sonuçları eliyor.

Mizahı belirliyor.

Hangi videonun yayınlanacağına karar veriyor.

Yani AI üretimi gerçekleştirirken insan giderek başka bir role geçiyor:

Yönetmenlik.

Bu nedenle gelecekte “Bu AI tarafından mı yapıldı?” sorusu giderek anlamsızlaşabilir.

Daha anlamlı soru şu olabilir:

İnsan burada ne yaptı?

Generative AI'ın içerik ekonomisindeki en büyük etkilerinden biri üretim maliyetini dramatik biçimde düşürmesi.

Yakında video üretmek ucuz olacak.

Müzik üretmek ucuz olacak.

Görsel üretmek ucuz olacak.

Dijital karakter yaratmak ucuz olacak.

Belki bütün bir televizyon dizisini üretmek bile şaşırtıcı derecede ucuz hale gelecek.

Bu durumda kıt kaynak üretim kapasitesi olmayacak.

Zevk olacak.

Neyin iyi olduğunu anlayabilmek.

Hangi hikâyenin anlatılmaya değer olduğunu seçebilmek.

Hangi karakterin insanlarda karşılık bulacağını hissedebilmek.

Yüzlerce AI çıktısından hangisinin yayınlanacağına karar verebilmek.

Teknoloji üretimi demokratikleştirirken insanın yaratıcı rolü ortadan kalkmayabilir.

Sadece üretimden seçime ve yönlendirmeye kayabilir.

Bugün AI influencer hâlâ haber değeri taşıyor.

Birkaç yıl sonra taşımayabilir.

Sentetik karakter üretmenin maliyeti düşmeye devam ederse internetteki AI karakter sayısı hızla artacak.

Ve ekonomik teşvikler bunu destekliyor.

Bir insan günde birkaç video üretebilir.

Bir AI sistemi binlercesini üretebilir.

İnsan aynı anda birkaç kişiyle konuşabilir.

AI milyonlarca kişiyle konuşabilir.

Bu nedenle geleceğin internetindeki temel problem içerik kıtlığı olmayacak.

Tam tersi.

İnsanlar sentetik içerik bolluğunun içinde yaşayacak.

Burada ilginç bir karşı hareket de ortaya çıkabilir.

Bir şey bol olduğunda nadir olan şey değerlenir.

Endüstriyel üretim arttığında el yapımı ürünler ortadan kalkmadı.

Aksine premium hale geldi.

Dijital fotoğraf milyarlarca görüntü üretmemizi sağladı ama analog fotoğraf tamamen ölmedi.

AI içerikleri interneti doldurduğunda benzer bir şey insan üretimi için gerçekleşebilir.

“Human-made” yeni bir kalite etiketi haline gelebilir.

İnsan tarafından yazılmış.

Gerçek insan tarafından çekilmiş.

Gerçek deneyime dayanıyor.

AI kullanılmadan üretilmiş.

Bunlar gelecekte bugünkünden daha değerli ifadeler olabilir.

Buna özgünlük primi diyebiliriz.

AI influencer tartışması aslında influencer'lardan çok daha büyük bir konuya işaret ediyor.

İnternet uzun süre bilgi bolluğu yarattı.

Generative AI ise içerik bolluğu yaratıyor.

Yakında görüntü, video, ses ve metin üretmenin maliyeti neredeyse sıfıra yaklaşabilir.

Bu durumda internetin kıt kaynağı içerik olmayacak.

Gerçeklik bile olmayabilir.

Asıl kıt kaynak:

Güven olacak.

Kimin insan olduğunu bilmek.

Neyin gerçekten yaşandığını anlamak.

Bir içeriğin arkasında kimin bulunduğunu bilmek.

AI'ın nerede kullanıldığını görebilmek.

Ve bize sunulan hikâyenin bağlamına güvenebilmek.

Belki gelecekte bir influencer'ı takip ederken onun gerçek olup olmadığını artık önemsemeyeceğiz.

Ama başka bir şeyi kesinlikle önemseyeceğiz:

Bize gerçek olup olmadığı konusunda dürüst davranıp davranmadığını.

Çünkü sentetik insanların gerçek insanlardan daha fazla olduğu bir internette en değerli özellik insan olmak değil, güvenilir olmak olabilir.