Beyin Göçünün Çekim Kuvveti

Yetişmesi yıllar alan nitelikli iş gücünün “daha iyi yaşam ihtimali” gördüğü için ülke dışına yönelmesiyle oluşan beyin göçünün son yıllardaki seyrine baktık. TÜİK’in geçen hafta yayımladığı bu verilerle YÖK’ün 2024-2025 Yükseköğretim istatistiklerini birlikte ele aldık.

2024–2025 öğretim yılında Türkiye’de toplam 208 yükseköğretim kurumunda 6.835.115 öğrenci, 185.169 öğretim elemanı bulunuyor; 2023–2024 akademik yılında 919.373 kişi mezun oldu. 2024’te yükseköğretim mezunlarının beyin göçü oranı ise %2,0 (2019: %1.8; 2015: %1.6); önceki yıla göre sabit kaldı. Kadınlarda %1,6, erkeklerde %2,4 bu oran. 

Cinsiyete göre yükseköğretim mezunlarının beyin göçü oranı

(2015-2024)

2024 yılında en yüksek beyin göçü oranına sahip eğitim ve öğretim alanları sırasıyla %6.7 ile bilişim ve iletişim teknolojileri (2022: %7.3); %4.4 ile mühendislik, imalat ve inşaat (2022: %4.6) ve %2.7 ile doğa bilimleri, matematik ve istatistik (2022: %2.6) oldu. 

Eğitim ve öğretim alanlarına göre yükseköğretim mezunlarının beyin göçü oranı

(2024 sıralamasına göre; 2022 x 2024)

En yüksek beyin göçü oranına sahip bölüm ise (2022 düzeyine göre 5.5 puan düşse de) açık ara farkla moleküler biyoloji ve genetik olmaya devam ediyor. 

Tamamladıkları bölüme göre yükseköğretim mezunlarının beyin göçü oranı

(2024 sıralamasına göre ilk 5; 2022 x 2024)

Yükseköğretim mezunlarının göç ettikleri ülkelere göre dağılımı

(2022 x 2024; en yüksek 5 ülke)

2022 ile 2024 yılları kıyaslandığında beyin göçünün çekim merkezleri açısından en büyük farkı yaratan (3.3 yüzde-puanlık düşüşle) ABD ve (3.1 yüzde-puan artışla) Almanya oldu. İrlanda'nın payı iki yılda %1.3'ten 1.9'a; Polonya'nın payı %1.6'dan 1.9'a; Fransa'nın payı ise %2.9'dan 3'e çıktı. İkinci Trump döneminin belirsizliği ve özellikle de uluslararası öğrencilerin geleceklerini daha çok tehdit eden icraatleri Atlantik'in diğer yakasını daha cazip kılıyor..