Çalışanınızı Ölçebilirsiniz. Peki Size Güveniyor mu?

Şirketler çalışanları hakkında hiç olmadığı kadar fazla veri toplayabiliyor.

Çalışma saatleri. Ofise giriş çıkışlar. Gönderilen e-postalar. Toplantılar. Ziyaret edilen internet siteleri. Performans göstergeleri. Dijital çalışma biçimleri.

Teknik olarak ölçülebilecek şeylerin listesi giderek uzuyor.

Ama asıl mesele şirketlerin ne kadar veri toplayabildiği değil.

Çalışanların, şirketlerinin bu verilerle ne yapacağına ne kadar güvendiği.

Yeni araştırma bu konuda oldukça çarpıcı bir tablo ortaya koyuyor:

Çalışanların yalnızca %20'si liderlerinin çalışan verilerini sorumlu biçimde kullanacağına “çok yüksek düzeyde” güveniyor.

Başka bir ifadeyle her beş çalışandan yalnızca biri.

Sorun veri toplamak değil.

Sorun güven.

Dijital çalışma ortamı çalışan davranışlarını ölçmeyi giderek kolaylaştırıyor.

Araştırmaya katılan çalışanların:

• %59'u şirketlerinin çalışma saatleri, kart geçişleri veya gönderilen e-posta sayıları gibi aktivite verilerini topladığını düşünüyor.
• %46'sı e-postalar, toplantı içerikleri veya ziyaret edilen internet siteleri gibi içerik verilerinin de toplandığını düşünüyor.

Fakat daha ilginç bir sayı var.

Çalışanların yalnızca %19'u, şirketinde biriyle hangi çalışma verilerinin toplandığı konusunda doğrudan bir konuşma yaptığını söylüyor.

Yani şirketler veri topluyor olabilir.

Çalışanlar da veri toplandığını düşünüyor.

Ama taraflar bunun hakkında pek konuşmuyor.

Ortaya oldukça tuhaf bir kurumsal denklem çıkıyor:

İzleme var. Algı var. Politika var. Ama konuşma yok.

Araştırmanın belki de en dikkat çekici sonucu çalışan bağlılığıyla veri güveni arasındaki ilişki.

İşine ve kurumuna bağlı çalışanların %40'ı, liderlerinin çalışan verilerini sorumlu şekilde kullanacağına çok yüksek düzeyde güveniyor.

Aktif biçimde bağlı olmayan çalışanlarda bu oran yalnızca:

%4.

Arada on kat fark var.

Bu elbette tek başına çalışan bağlılığının veri güvenine neden olduğunu kanıtlamıyor. Tersinin de mümkün olması muhtemel.

Fakat ilişki önemli.

Çünkü çalışan bir kuruma güvenmiyorsa aynı veri toplama sistemi tamamen farklı algılanabilir.

Bir şirkette:

“İşimizi daha iyi yapabilmek için veri topluyoruz.”

olarak görülen sistem, başka bir şirkette:

“Bizi takip ediyorlar.”

şeklinde algılanabilir.

Teknoloji aynı olabilir.

Dashboard aynı olabilir.

Toplanan veri bile aynı olabilir.

Değişen şey kuruma duyulan güven.

Burada önemli bir ayrım daha var.

Çalışanların veri kullanımına kategorik olarak karşı olduğu söylenemez.

Asıl fark, verinin hangi amaçla kullanıldığı.

Çalışanların:

%62'si, aktivite verilerinin yöneticilerin ekip performansını desteklemek amacıyla kullanılmasından rahat.

%61'i, aynı verilerin çalışanların gelişimine yardımcı olmak amacıyla kullanılmasını kabul edilebilir buluyor.

Fakat veri doğrudan kişinin kariyerini etkileyen alanlara girdiğinde rahatlık azalıyor.

Aktivite verilerinin:

• performans değerlendirmelerinde kullanılmasında rahat olanların oranı %53,
• organizasyonel kararlar, personel planlaması veya vardiya düzenlemesinde kullanılmasında rahat olanların oranı %57.

İçerik verilerinde ise kabul oranları daha da düşük.

Bu bize basit ama önemli bir şey söylüyor:

İnsanlar ölçülmekten çok, ölçümün kendilerine karşı kullanılmasından endişe ediyor.

Şirketler çalışan analitiğini çoğu zaman teknik bir proje olarak görüyor.

Hangi sistem kullanılacak?

Hangi veriler toplanacak?

Dashboard nasıl olacak?

Hangi KPI izlenecek?

Veri nerede tutulacak?

Bunların hepsi gerekli.

Ama çalışan açısından çok daha temel sorular var:

Benim hakkımda hangi verileri topluyorsunuz?

Neden topluyorsunuz?

Kim görebiliyor?

Ne kadar süre saklıyorsunuz?

Performans değerlendirmemde kullanılacak mı?

Bir algoritma benim hakkımda karar verecek mi?

Toplamadığınız veriler neler?

Bu sorular cevapsız kaldığında boşluğu çalışan kendi varsayımlarıyla dolduruyor.

Ve insanların belirsizlik karşısında sürekli en iyimser senaryoyu ürettiğine dair pek güçlü tarihsel kanıtımız yok.

Araştırmanın ilginç sonuçlarından biri de burada ortaya çıkıyor.

Çalışan verileri konusunda şirketinde bir konuşma yapmış olanların %26'sı, yöneticilerine yüksek düzeyde güveniyor.

Böyle bir konuşma yapmamış çalışanlarda oran:

%18.

Yani iletişim güvenle ilişkili.

Ama aynı çalışanlar veri kullanımı konusunda biraz daha fazla endişe de bildiriyor.

İlk bakışta çelişkili görünebilir.

Aslında değil.

Şeffaflık insanların hem faydaları hem de riskleri daha iyi görmesini sağlayabilir.

Ama bu kötü bir sonuç olmak zorunda değil.

Çünkü sağlıklı bir kurum kültüründe amaç çalışanların hiçbir şeyden endişe etmemesi değildir.

Amaç:

neyin yapıldığını bilmeleri ve kuralların anlaşılır olmasıdır.

Çalışan verisi konusu önümüzdeki yıllarda çok daha önemli hale gelecek.

Çünkü iş yerinde kullanılan sistemler yalnızca veri toplamayacak.

Verileri:

• birleştirecek,
• yorumlayacak,
• çalışan davranışlarını sınıflandıracak,
• performans modelleri oluşturacak,
• risk tahminleri yapacak,
• yöneticiye öneriler sunacak.

Bir çalışanın gönderdiği e-posta sayısı eskiden basit bir ölçüm olabilirken, gelecekte onlarca farklı sinyalle birlikte çalışan davranışının yorumlanmasında kullanılabilir.

Bu noktada soru değişiyor.

“Şirket çalışan verisi topluyor mu?”

yerine:

“Şirket çalışan hakkında hangi sonuçları çıkarıyor?”

sorusu önem kazanıyor.

Ve bu çok daha hassas bir alan.

Çalışan analitiği önümüzdeki dönemde İnsan Kaynakları ve teknoloji ekiplerinin ortak çalışma alanlarından biri olacak.

Ama başarılı sistemlerin yalnızca teknik olarak güçlü olması yeterli olmayacak.

Aynı zamanda anlaşılır olmaları gerekecek.

İyi bir çalışan veri politikası en azından şu dört soruyu açıkça cevaplamalı:

1. Ne topluyoruz?

Hangi çalışan verilerinin toplandığı açık olmalı.

2. Neden topluyoruz?

Her veri türünün belirli bir kullanım amacı bulunmalı.

3. Kim kullanabiliyor?

Veriye erişimin sınırları anlaşılır olmalı.

4. Ne için kullanmıyoruz?

Belki de en önemlisi bu.

Şirketler yalnızca yaptıklarını değil, yapmayacaklarını da açıklamalı.

Çünkü güven yalnızca görünürlükten değil, sınırların bilinmesinden oluşuyor.

Dijital çalışma ortamı şirketlere inanılmaz bir gözlem kapasitesi kazandırıyor.

Teknik olarak çalışan davranışının giderek daha büyük bir bölümünü ölçmek mümkün.

Ama teknoloji bize bir şeyi yapabilme imkânı verdiğinde ortaya çıkan klasik soru burada da geçerli:

Yapabiliyor olmamız, yapmamız gerektiği anlamına geliyor mu?

Çalışan analitiğinin geleceği muhtemelen daha fazla veri toplamakta olmayacak.

Asıl rekabet avantajı:

hangi verinin gerçekten gerekli olduğunu bilmek, kullanım sınırlarını belirlemek ve çalışanların sisteme güvenmesini sağlamak olacak.

Çünkü çalışanını tamamen ölçebilen ama çalışanının güvenini kaybeden bir şirketin elinde çok fazla veri olabilir.

Ama çok az şey öğrenmiş olabilir.