Kumar Bağımlılığıyla Mücadelede Gerçekten Kim Sorumlu?

Son zamanlarda etrafta “kumar” kelimesini duymadan bir gün geçmiyor. Üstelik Yeşilay’ın son raporuna göre Türkiye’de kumar oynama yaşı 15’in altına düşmüş. Yani çocuklar bile bu girdabın içinde. Dahası, 2024 itibarıyla kumar bağımlılığı ilk kez alkol ve madde bağımlılığını geride bırakmış durumda. E, bu noktada ister istemez insanın aklına şu soru geliyor: Bu işin sorumlusu kim?

Areda Survey bu soruyu doğrudan halka sormuş. Sonuçlar şaşırtıcı ama bir o kadar da tanıdık: Katılımcıların yüzde 44,1’i “aile” diyor, yüzde 43,4’ü “devlet”. Yani toplum tam ortadan ikiye bölünmüş. Bir taraf “Evde başlıyor her şey” derken, diğer taraf “Devlet denetlesin, engellesin” diyor.

Kaynak: Areda Survey, 2025 – Türkiye Geneli Kumara Bakış Araştırması

Kadınlar aileyi, erkekler devleti işaret ediyor

Araştırmada ilginç bir detay daha var: Kadınlar, ağırlıklı olarak sorumluluğu aileye yüklüyor. Erkeklerse topu devlete atıyor. Sanırım herkes kendi konfor alanına göre bir suçlu bulmuş gibi.

Gençlerin hedefinde medya var

18-34 yaş arası gençlerin yüzde 17,4’ü “asıl suçlu medya” diyor. Ve haksız da sayılmazlar. Sosyal medyada her köşe başında bir “şans oyunu” reklamı, kumarı eğlenceli gösteren influencer’lar var. Gerçekten de bu kadar kolay erişilen bir içerik dünyasında gençlerin etkilenmemesini beklemek fazla iyimser olurdu.

Eğitim arttıkça farkındalık da artıyor

Eğitim seviyesi yükseldikçe insanlar, çözümün yine evde başladığını söylüyor. Lisans mezunlarının yarısından fazlası (yüzde 51,4) “önce aile” diyor. Aynı zamanda bu grup, medyanın etkisine de daha çok dikkat çekiyor. Yani eğitim, yalnızca diploma değil; bir farkındalık kazandırıyor.

Peki çözüm ne?

Kumar bağımlılığı sadece bireyin değil, toplumun meselesi. “Biraz şans denemek ne olacak ki?” diye başlayan cümlelerin sonu çoğu zaman ciddi kayıplarla bitiyor. Aileler, çocuklarının neyle vakit geçirdiğini bilmeli. Devlet, denetimleri artırmalı. Medya, sorumlu yayıncılığı unutmamalı.

Belki de bu sorunun tek bir cevabı yok. Çünkü kumar, bir sonuç. O sonuca giden yolu hep birlikte döşüyoruz.

O yüzden “kim sorumlu?” yerine belki de şu soruyu sormak gerekiyor:

Biz, birey olarak bu sorunun neresindeyiz?